Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi
Dünya doğal kaynaklarının
önemli bir bölümünü bitkiler oluşturmaktadırlar. Bu gerçeği gören ülkeler
bu kaynakları tespit etmek, değerlendirmek ve zarar görmelerini önlemek
için çok eskilere dayanan çalışmalar yapmışlardır.
Bu çalışmaların bir kısmıda Botanik Bahçeleri ve
Herbaryum Merkezlerinde yapılmaktadır. Yurdumuz bitkilerce çok
zengindir. Bu zenginliği ve dünyadaki bitki çeşitliliğini öğrencilere
ve halka tanıtmak, araştırma ve öğretim hizmetlerine katkıda
bulunmak amacı ile Yurdumuzun tek Botanik Bahçesi ve Herbaryum Merkezi,
Ege Üniversitesi, Fen Fakültesi, Botanik Kürsüleri bünyesi içinde 1964 yılında
kurulmuştur.
Türkiye bitkileri ve bitki örtüsü
ile ilgili çeşitli alanlarda bilimsel araştırma yapmak;
yurdumuzun nesli kaybolmakta olan bitkilerinin
korunması ile faydalı ve ekonomik değeri olan bitkileri ile
ilgili çalışmalar yapmak; tohum katalogları ve kuru herbaryum örnekleri
değişimi ile dünya Botanik bahçeleri ve herbaryum merkezleri ile
bilimsel ilişkilerde bulunmak; bitkileri öğrencilerimize ve halka tanıtmak
merkezimizin amaçlarından bazılarıdır.
Ege Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma
ve Uygulama Merkezi, Ege Üniversitesi kampusu içinde 20.000 m2 lik
bir alana sahiptir.
BAHÇE
Seralar ve açık alanlardan oluşmuştur.Bahçenin
1.300 m2 lik bir kısmında 2 araştırma, 9 adet öğretim,
tanıtım amaçlı 11
adet serası vardır. Diğer kısmı ise açık alandır.
SERALAR:
Araştırma Seraları(Araştırma
amaçlı):
Biyoloji Bölümü, Botanik Anabilim Dalı araştırıcıları
ile birlikte kullanılan iki
adet serada bilimsel çalışmalar yapılmaktadır.
Tanıtım
seraları(Öğretim ve Tanıtım Amaçlı):
Tropikal Seralar : Üç serada, dünyanın Tropikal bölgelerinde yaşayan 150 kadar bitkiler tanıtılmaktadır. Bu seralarda çeşitli Eğreltiler, Kaucuk ağaçları, Karabiber, Deve tabanları, Kahve ağacı, Zencefil gibi tropikal bölgelere ait çeşitli ekonomik ve süs bitkisi bulunmaktadır. Ayrıca sarılıcı, epifit gibi tropikal yaşam formlarının yanı sıra Afrika menekşeleri, Orkideler, Anthirrinumlar sergilenmektedir.
Kaktüs
Serası: Dünyanın çeşitli çöl alanlarında bulanan 200
kadar kaktüs formundaki örnek tanıtılmaktadır.
Ilıman
Sera: Ilıman bölgelerde yaşayan çeşitli süs bitkileri iki
adet sera da tanıtılmaktadır.
Tropikal seralarla birlikte bu
seralardaki havuzlarda çeşitli su bitkileri de tanıtılmaktadır.
Yetiştirme
seraları: Bu seralarda gerek
öğrenciler için, gerek diğer seralara gerekli olan bitkilerle, yurt
içi ve yurt dışından gelen bitkiler yetiştirilmektedir.
Burada üretilen bitkilerin fazlası da halka ucuza satılarak, çiçek
sevgisine katkıda bulunulmaktadır.
AÇIK ALANLAR:
Gösteri Bahçesi:
Bu kısım çeşitli gül, eksotik ve havuz bitkileri ile düzenlenmiş,
halk, öğrenci, öğretim üyeleri ile personelin dinlenmesi için
oturma ünitelerine sahiptir.
Sistematik Parseller: Bahçenin
en büyük kısmını oluşturur.
56 parselde, sistematik familyalara
göre düzenlenmiş bir düzen içinde yurdumuzun ve dünyadaki 303
familyaya ait 1400 bitki tanıtılmaktadır.
Arboretum: Bu bölümde çeşitli
ağaç ve çalı türleri tanıtılmaktadır.
Meyva Bahçesi: Yurdumuzun önemli
meyva ağaçları ile nesli
kaybolmakta olan sakız ağacı gibi bazı ekonomik bitkiler yer
almaktadır.
Dağ: Bahçe içinde yer
alan küçük yapay bir tepede bazı sukkulent bitkiler ile yörenin küçük
çalı ve soğanlı bitkileri bulunmaktadır.
Havuzlar: Bahçe içindeki
havuzlarda da çeşitli su bitkileri tanıtılmaktadır.
Bahçemizin tüm bölümlerinde yaklaşık olarak 3000 kadar
bitki taksonu bulunmaktadır. Bunların bir kısmı yurdumuz,
bir kısmı da yurt dışı bitkileridir. Kolleksiyonumuzun
zenginleşmesi için Yurt
dışındaki 200 e yakın Botanik Bahçesi ile tohum değişimi
gerçekleştirmekteyiz. Bu, Uluslararası nitelikli Tohum kataloğumuz
sayesinde gerçekleşmektedir.
HERBARYUM
Bahçemizin
içinde, kurutulmuş bitki örneklerinin yer aldığı herbaryum
binası da yer alır. Herbaryum binası 300 m2 üzerine 2
kat olarak yapılmıştır. 1. katında Yüksek
Bitkiler, 2. katında Algler, Likenler, Karayosunları ve Eğreltilerden
oluşan kolleksiyon yer alır. Bu kolleksiyonda 25.000 i tayinli, 5.000
tayinsiz 30.000 kadar bitki yer alır. Türkiyenin Su Bitkileri, Batı
ve Güney Anadolu Yüksek Dağ Bitkileri,
yine Batı ve Güney Anadolu Endemik bitkileri bakımından
zengin ve önemli olan bir
herbaryumdur.Ayrıca Yurt dışından bazı ülkelerle yapılan
bitki değişimi ile o ülkeler ait bitki örnekleri de herbaryumda
bulunmaktadır.
Bahçe ve Herbaryumumuz bu çalışmalarını
kadroları Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümünde olan 2 Prof., 1 Doç.,
1. Yrd. Doç., 1 Uzman, 2 Araş.
görev., 3 teknisyen ve 4 Bahçıvan ile 2 geçici işci ile yürütmektedir.
Bahçe ve Herbaryumuzun akademik çalışanlarınca son beş
yılda konu ile ilgili yapılan
faaliyetler şunlardır:
Merkezimiz elemanları her yıl vejetasyon döneminde başta
Batı ve Güney Anadolu olmak üzere ülkemizin hemen her bölgesinde bitki
ve bitki örtüsü üzerine çalışmalar yapmaktadır. Yıllık
70 gün civarında gerçekleşen, TÜBİTAK ve Üniversitemiz
destekli bu çalışmalarda Türkiye Sulak Alanları, Batı ve Güney
Anadolu Yüksek Dağ bitkileri ve Bitki örtüsü(Babadağ, Kaz Dağları,
Toroslar-BolkarDağları) çalışılmış ve çalışılmaktadır.
Ayrıca buralardan sağlanan çok
sayıda bitki materyali(vejatatif, tohum yada canlı bitki) bahçede
yetiştirmeye çalışılmakta ve nesli tehdit altında
olanlar da korumaya çalışılmaktadır. Ayrıca fosil
bitki örtüsü çalışmaları
ile geçmiş bitki örtüsü araştırılmaktadır.
Yukarıda sözü edilen konularda
30 kadar yayın yapılmış, yurt içi ve yurt dışı
kongre ve seminerlerde 30 kadar tebliğ sunulmuştur..Bu yayınlarda
15 takson Türkiye için yeni olarak tanımlanmıştır.Ayrıca,
Zehirli Bitkiler, İzmir Fuarındaki Ağaç ve Çalıları,
Ege Bölgesinin Bazı Doğal Bitkileri ile Türkiyenin Sulak Alan
Bitkilerini ve Bitki Örtüsü tanıtan renkli resimli ve/veya açıklamalı
çizimli kitaplar yayınlanmıştır.
Botanik Bahçesinde Kış / Winter at Botanic Garden
Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezinin Türkiye'deki, İzmir'deki yeri ve Krokisi..
